Nhà hát Nghệ thuật Cung đình Huê
  

Nghệ sỹ cung đình phục vụ lễ tế Giao

Vua, được mệnh danh là thiên tử, tức con của trời, nhưng không vì “tình thân” ấy mà nhà vua có thể sơ xuất trong các nghi thức cúng tế “cha mẹ”. Trước khi tế Nam Giao, nhà vua phải hoàn toàn “trai giới” trong ba ngày. Trong thời gian đó, vua phải ăn chay, nằm đất, xa rời tửu sắc, hướng tâm đến những suy nghĩ trong sáng và một lòng thành kính đối với trời và đất.

 Vào ngày tế, vua phải mặc trang phục của đại lễ gồm long cổn, mũ miện, tay cầm hốt trấn khuê bằng ngọc lên Giao đàn. Đầu tiên, vua ngự lên Giao đàn và làm lễ “quán tẩy” (lễ rửa tay) để gột bỏ những thứ không sạch trước khi tế. Sau phần quán tẩy là các nghi lễ quan trọng “lễ phần sài và ế mao huyết” (thiêu nghé và chôn lông, huyết), “lễ thượng hương” (dâng hương), “lễ nghinh thần” (mời thần đến), “lễ điện ngọc bạch” (dâng ngọc và lụa), “lễ tấn trở” (dâng thịt tế), “lễ sơ hiến” (dâng rượu lần đầu), “lễ độc chúc” (đọc chúc văn), “lễ phân hiến”, “lễ Á hiến” (dâng rượu lần thứ hai), “lễ Chung hiến” (dâng rượu lần cuối), “lễ Tứ phúc tộ” (lễ ban rượu và thịt tế), “triệt soạn và phần hoá”, “tống thần”, “tư chúc bạch soạn”, và cuối cùng là “hoàng đế hồi cung”. Các nghi thức diễn ra vô cùng trang nghiêm trong khói hương, lễ phẩm, áo mão, cùng âm nhạc.

TS. Phan Thanh Hải – Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cho biết: “Việc sân khấu hóa về lễ tế Giao như trước đây chúng ta từng làm là không cần thiết. Tế giao là để con người hướng về trời đất, về các thế lực siêu nhiên… và đó là nguyện vọng cần thiết của nhân dân, nên dù đơn giản nhưng phần ghi lễ được xây dựng chuẩn xác và trang nghiêm. Những người đứng tế là những người đại diện cho nhân dân để nói lên khát vọng cầu cho mưa thuận gió hòa, cầu cho quốc thái dân an, cầu cho mọi điều luôn tốt đẹp. Trong nghi thức tế Giao năm nay, ngoài án thờ: trời, đất, các vị thần linh sông núi, các vị tiên tổ của triều Nguyễn, còn có bài vị thờ lịch đại đế vương, tất cả các vị hoàng đế anh minh qua các đời, và bài vị những anh hùng liệt sĩ có công với đất nước cũng được đặt trên các bàn thờ chính”. 


Trống phục vụ lễ tế


Chiêng phục vụ cho lễ tế    

Theo quan niệm của người xưa, trời và đất là hai chủ thể sáng tạo ra nhân loại. Nói cách khác, đất trời tượng trưng cho cha và mẹ. Thế nên, dưới các triều đại phong kiến, hằng năm đều có lễ tế trời đất.

 Ngoài ý nghĩa bảo tồn những giá trị văn hoá phi vật thể của triều Nguyễn, lễ tế Giao cũng là dịp để chúng ta giới thiệu đến với công chúng trong nước và quốc tế những giá trị văn hoá cung đình đặc sắc của triều Nguyễn - triều đại quân chủ cuối cùng của Việt Nam.


                                                        Đại nhạc phục vụ lễ tế


 Lễ hiến tước (dâng rượu)

Và trong dịp này, các nghệ sỹ thuộc Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Cung đình Huế đã diễn tấu lên những bài bản Nhã nhạc để phục vụ cho buổi lễ

Và trong dịp này, các nghệ sỹ thuộc Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Cung đình Huế đã diễn tấu lên những bài bản Nhã nhạc để phục vụ cho buổi lễ